ميرزا شمس بخارايى
244
تاريخ بخارا ، خوقند و كاشغر ، بخارايى
بوميان نام قلعه « خم » يا « خمب » از خم مذكور گرفته شده است . همچنين مىافزايد : اهل محل به ماسلوفسكى گفته بودند كه شهر « قلعهء خمب » در سدهء 16 ميلادى به هنگام حكومت قرقز خان كه از طرف امير عبد اللّه خان منصوب شده بود به اين نام موسوم گرديد . به گفتهء محمود ولى بلخى قلعهء خمب در سال 1047 ه . / 1638 - 1637 م ، از شهرهاى عمدهء ناحيهء درواز شمرده مىشد و در همان سال براى نخستين بار مسخّر و مطيع ازبكان گشت . گزيدهء مقالات تحقيقى / 328 - 331 . اين ناحيه هنوز اسم خود را نگهداشته و امروز يكى از ناحيههاى ولايت بدخشان جمهورى تاجيكستان مىباشد . 146 / 5 - شاگرد پيشه شاگرد پيشه در بخارا به كسانى گفته مىشد كه بدون در نظر داشت مقامى خدمت مىكردند . بر اساس نوشتهء ميرزا عبد العظيم سامى ، اين افراد در قلعههاى خارج از بخارا مىزيستند و هنگام لشكركشى امير در صف مقدّم لشكريان مىجنگيدند . ر ك : تعليقات سلاطين منغيتيه / - 81 ؛ شايد بعدها محل سكونت آنان بر اساس شغل آنها نامگذارى شده است . 148 / 16 - اورنبورگ به گفتهء بارتولد ، در سال 1735 م ، كيريلوف ، شهر اورنبورگ را بر ساحل رود اورال به عنوان قلعهء نظامى بنا نهاد . چون شهر در محل نامناسبى انتخاب شده بود ، بنابر اين در سال 1739 م ، محل شهر را به جاى ديگر انتقال دادند ، يعنى به جايى كه اكنون ايستگاه كراسنوگورسكايا قرار دارد . در سال 1742 م ، جايگاه شهر براى سومين بار تغيير كرد و ادارات دولتى نيز از « اوفا » به جايگاه اخير منتقل شد . در سال 1744 م ، ايالت اورنبورگ تشكيل يافت و « ايالت اوفا » جزئى از آن شد . قبل از چيرگى روسها بر تركستان و تأسيس حكومت در آنجا ، شهر اورنبورگ مركز ادارهء دشتهاى قرقيز و تمام روابط تجارتى و